In veel moderne samenlevingen is het huwelijk veranderd van een vanzelfsprekende levensfase naar iets dat steeds verder wordt uitgesteld. Eerst moet de opleiding worden afgerond, daarna moet er een vaste baan zijn, financiële zekerheid, een eigen woning en een stabiele carrière. Voor veel mensen betekent dit dat trouwen pas gebeurt wanneer men dertig of zelfs veertig jaar oud is.
Maar binnen de islamitische traditie wordt steeds vaker een ongemakkelijke vraag gesteld: wat gebeurt er wanneer mensen jarenlang geen mogelijkheid krijgen om te trouwen? Is het realistisch om van iemand te verwachten dat hij of zij tientallen jaren alleen blijft en simpelweg “geduldig blijft” of “meer gaat vasten”?
De profeet Mohammed ﷺ zei:
“O jongeren, wie van jullie in staat is om te trouwen, laat hem trouwen. Want het helpt de blik neer te slaan en de kuisheid te bewaren. En wie daartoe niet in staat is, laat hem vasten, want dat is een bescherming voor hem.”
(Sahih al-Bukhari en Sahih Muslim)
Deze hadith wordt vaak aangehaald wanneer iemand niet kan trouwen. Maar sommige islamitische geleerden benadrukken een belangrijk punt: vasten werd niet bedoeld als een permanente vervanging voor het huwelijk.
Vasten kan iemand helpen om zelfbeheersing te ontwikkelen, maar het verwijdert niet de menselijke behoefte aan liefde, intimiteit, gezelschap en een gezin. Een persoon die twintig, dertig of veertig jaar alleen blijft, kan met enorme uitdagingen worden geconfronteerd.
Daarom waarschuwen sommige geleerden voor het ontstaan van fitna. Dit begrip wordt vaak vertaald als “beproeving” of “verleiding”, maar in deze context kan het ook wijzen op sociale en morele problemen die ontstaan wanneer natuurlijke menselijke behoeften langdurig geen toegestane uitweg vinden.
De discussie gaat hierbij niet alleen over seksuele verleiding. Eenzaamheid zelf kan een zware beproeving zijn. Mensen hebben behoefte aan verbondenheid, waardering en emotionele steun. Een samenleving die mensen jarenlang vertelt dat zij eerst aan steeds hogere voorwaarden moeten voldoen voordat zij mogen trouwen, kan onbedoeld een situatie creëren waarin veel mensen achterblijven.
Daarom bekritiseren sommige islamitische huwelijksexperts ouders die het huwelijk van hun kinderen onnodig uitstellen. Een veelgehoorde uitspraak is: waarom moet een jonge man of vrouw wachten tot alle omstandigheden perfect zijn? Waarom kunnen families niet helpen, bijvoorbeeld door jonge echtparen tijdelijk bij ouders te laten wonen of financieel te ondersteunen?
De Qur’an zegt:
“En huw de ongehuwden onder jullie uit. Als zij arm zijn, zal Allah hen verrijken vanuit Zijn gunst.”
(Qur’an 24:32)
Dit vers wordt door veel geleerden gezien als een waarschuwing tegen het idee dat armoede automatisch een reden is om huwelijk onmogelijk te maken.
Tegelijkertijd moeten we oppassen voor een andere fout: iemand die ongehuwd blijft, is niet automatisch een mislukt persoon. Niet iedereen vindt een partner, ondanks oprechte pogingen. Sommige mensen hebben gezondheidsproblemen, sociale beperkingen, financiële moeilijkheden of andere omstandigheden die huwelijk ingewikkeld maken. Islamitisch gezien wordt een mens niet beoordeeld op het feit dat hij of zij getrouwd is, maar op geloof, karakter en daden.
Toch blijft de vraag staan: verwachten we soms te veel van mensen?
Een religie die huwelijk ziet als bescherming tegen verleiding en als bron van rust en barmhartigheid kan moeilijk tegelijkertijd doen alsof tientallen jaren zonder huwelijk geen enkele uitdaging vormen. De oplossing is daarom niet om ongehuwde mensen te veroordelen, maar ook niet om de realiteit van hun strijd te negeren.
De islamitische boodschap lijkt uiteindelijk twee kanten te hebben: wie niet kan trouwen moet geduld en zelfbeheersing nastreven, maar families en gemeenschappen hebben ook een verantwoordelijkheid om huwelijk niet onnodig moeilijk te maken.
Misschien is de echte vraag niet alleen: “Waarom trouwt deze persoon niet?” Maar ook: “Welke obstakels heeft onze samenleving gecreëerd waardoor huwelijk voor velen steeds moeilijker wordt?”
drs. Ali al-Ilami
Imaan Booster 