Stel je voor: je bent op de vlucht in de brandende woestijn, achtervolgd door een meedogenloze premiejager die jouw hoofd wil inruilen voor 100 kamelen. Wat doe je? Je belooft hem de schatten van de machtigste keizer op aarde.

Dit is het legendarische verhaal van Suraqah ibn Malik en de Profeet Muhammad (vrede zij met hem).

De Achtervolging in de Woestijn

Tijdens de Hijrah (de migratie naar Medina) wist de legendarische spoorzoeker Suraqah de Profeet te lokaliseren. Met zijn zwaard in de hand stormde hij op hem af. Maar telkens wanneer hij dichtbij kwam, gebeurde er iets onverklaarbaars: de voorpoten van zijn paard zakten diep weg in het gortdroge, harde woestijnzand alsof het drijfzand was.

Na drie mislukte pogingen besefte Suraqah dat een onzichtbare kracht de Profeet beschermde. Trillend van angst smeekte hij om genade.

De Profeet vergaf hem ter plekke en deed toen een verbijsterende uitspraak tegen deze arme, stoffige bedoeïen:

“O Suraqah, hoe zul jij je voelen als je de gouden armbanden van Khosrow (de machtige Keizer van Perzië) zult dragen?”

Perzië was op dat moment een onverslaanbare wereldmacht. De claim dat een vluchteling en een arme bedoeïen ooit hun kroonjuwelen zouden bezitten, klonk volstrekt onmogelijk. Suraqah keerde om en hield de andere premiejagers op afstand. Jaren later bekeerde hij zich tot de islam.

De Profetie Vervuld

Een decennium na de dood van de Profeet, tijdens de regeringsperiode van de tweede kalief Umar ibn al-Khattab, viel het Perzische Rijk. De fabelachtige schatten van de keizer werden naar Medina gebracht.

Te midden van een enorme menigte opende Umar de schatkisten, haalde de loodzware, met diamanten ingelegde gouden armbanden tevoorschijn en riep Suraqah naar voren.

Umar deed de armbanden om de polsen van Suraqah. Op dat exacte moment barstte de hele menigte in tranen uit. Ze herinnerden zich de Profeet die jaren geleden als vluchteling in de woestijn rende, en zagen nu zijn exacte woorden tot op de millimeter uitkomen. Het was het ultieme bewijs van zijn profeetschap.

De les van Suraqah: Wat voor het menselijk oog onmogelijk lijkt, is voor God een belofte die al vaststaat.

Noble Qur’an 61/8-9
They want to extinguish the light of Allah with their mouths, but Allah will perfect His light, although the disbelievers dislike it. It is He who sent His Messenger (Muhammad) with guidance and the religion of truth to manifest it over all religion, although those who associate others with Allah dislike it.

De internationale Joodse gemeenschap is opgeschrikt door een politieke en emotionele aardbeving. Ronald Lauder, de Amerikaanse miljardair, erfgenaam van het Estée Lauder-imperium én de invloedrijke voorzitter van het World Jewish Congress (WJC), heeft in een spraakmakend interview met de Israëlische krant Haaretz een even historische als pijnlijke grens getrokken. Lauder, die decennialang te boek stond als een van de meest standvastige en gulle bondgenoten van de Joodse staat, heeft aangekondigd al zijn persoonlijke banden met het land resoluut door te snijden. Zijn boodschap was even helder als schokkend: “Ik heb geen enkele intentie om nog terug te keren naar Israël. Nul.”

Voor een man die zijn hele leven en een aanzienlijk deel van zijn miljardenvermogen heeft gewijd aan het zionistische project en de ondersteuning van Israëlische instituten, is dit geen lichtzinnige beslissing. Het is het bittere sluitstuk van een diepe desillusie. Lauder heeft zijn woorden direct omgezet in daden door zijn fysieke bezittingen in het land af te stoten. Hij verkocht zijn luxueuze appartement in Tel Aviv en schonk zijn woning in Beër Sjeva aan het Joods Nationaal Fonds. Met deze tastbare breuk laat hij een land achter dat in zijn ogen onherkenbaar is veranderd.

Van Intimus tot Slaande Deuren: De Breuk met Netanyahu

De kern van Lauders frustratie ligt bij de huidige politieke koers van Israël, en in het bijzonder bij premier Benjamin Netanyahu. De relatie tussen de twee mannen gaat tientallen jaren terug. Lauder was ooit een van Netanyahu’s meest intieme vertrouwelingen, hielp hem bij het opbouwen van cruciale netwerken in de Verenigde Staten en trad in de jaren negentig zelfs op als geheime gezant bij vredesbesprekingen met Syrië.

In het interview met Haaretz deed Lauder een boekje open over die periode. Hij onthulde dat er destijds een concreet raamwerk lag voor vrede met de Syrische president Hafez al-Assad, maar dat Netanyahu uiteindelijk weigerde te tekenen om zijn eigen politieke carrière te beschermen. “Hij koos voor politiek in plaats van vrede,” aldus een zwaar teleurgestelde Lauder. Volgens de WJC-voorzitter is Netanyahu veranderd in een dictator die een “one-man-show” opvoert en de regels van de democratie aan zijn laars lapt. De persoonlijke verhoudingen raakten definitief bekoeld toen bleek dat Netanyahu zijn politieke overleving steevast liet prevaleren boven het landsbelang.

De Waarschuwing voor Extreemrechts

Wat de situatie volgens Lauder nu acuut gevaarlijk maakt, is de enorme invloed van extreemrechtse ministers binnen de Israëlische regering, zoals Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich. Lauder nam geen blad voor de mond en waarschuwde dat het land “gedoemd” is als deze krachten een rol blijven spelen in het bestuur. Hun beleid beschadigt niet alleen de relaties met Arabische buurlanden zoals Jordanië, maar holt ook het democratische en morele karakter van Israël van binnenuit uit.

Lauder schetst een somber beeld van een land dat verstrikt is geraakt in interne strijd en onverdraagzaamheid, een klimaat waarin het volgens hem “onleefbaar” is geworden. Het feit dat de Israëlische politiek na de recente verkiezingen opnieuw in een diepe patstelling is geraakt, bevestigt voor hem de vicieuze cirkel waarin het land zich bevindt.

Een Signaal aan de Diaspora

Hoewel Lauder benadrukt dat hij in zijn hart nog altijd een zionist is en van het land houdt, is zijn publieke vertrek een pijnlijk signaal naar Joodse gemeenschappen wereldwijd. Als voorzitter van het World Jewish Congress verwoordt hij de groeiende twijfel onder de diaspora in Europa en Amerika. Steeds meer internationale achterbannen vragen zich af of de huidige Israëlische regering hun belangen nog wel behartigt. Lauder waarschuwt dat Israël in rap tempo steun verliest, zowel onder Democraten als Republikeinen in de VS.

Het interview in Haaretz markeert hiermee het definitieve einde van een decennialange onvoorwaardelijke loyaliteit vanuit de absolute top van de Joodse diaspora. Het vertrek van Ronald Lauder is niet zomaar de verhuizing van een miljardair; het is een luide, historische alarmbel voor de toekomst en de ziel van de staat Israël.

Als je in het Arabisch praat over de centrale verwarming, gebruik je waarschijnlijk het woord shoufag (شوفاج). Maar wist je dat je precies ditzelfde woord ook hoort in de straten van Parijs en de huiskamers van Brussel?

Tijdens het kijken naar een Nederlands nieuwsitem viel het me op: een Fransman had het over choufagge. Mijn taalradar ging meteen aan. Wat blijkt? Dat is geen toeval!

Een reizend leenwoord

Het Arabische woord shoufag is rechtstreeks geleend uit het Frans, waar het geschreven wordt als chauffage (uitgesproken als sjoefázj).

Hoe komt een Frans woord in het Midden-Oosten terecht? Dat heeft alles te maken met geschiedenis. In de 19e en vroege 20e eeuw was Frans de wereldtaal van techniek en diplomatie. Toen de moderne centrale verwarming werd uitgevonden en geïntroduceerd in de Arabische wereld, werd de Franse term simpelweg overgenomen en in het Arabische schrift (شوفاج) gegoten.

Zelfs dichter bij huis is het een hit: in Vlaanderen (België) roept bijna iedereen “Zet de chauffage eens wat hoger!” als ze het koud hebben.

Waarom doet Nederland niet mee?

Nederland kiest, zoals zo vaak, een heel eigen route. Wij gebruiken het functionele, beschrijvende woord verwarming (afgeleid van verwarmen).

Rond de tijd dat de centrale verwarming in Nederland doorbrak, was er een sterke voorkeur om eigen, Nederlandse woorden te bedenken voor nieuwe technologieën in plaats van Franse termen over te nemen. Bovendien had Frankrijk in die periode — in tegenstelling tot België en delen van het Midden-Oosten — geen directe politieke of taalkundige invloed op Nederland.

Toch een Frans tintje

Hoewel de Nederlanders het systeem ‘de verwarming’ noemen, hebben ze voor het metalen paneel aan de muur stiekem wél een Frans woord geleend: de radiator (van het Franse radiateur, wat ‘straler’ betekent).

Zo zie je maar hoe taal verbindt. Of je nu in Bagdad, Beiroet, Parijs of Antwerpen bent: als je de verwarming aanzet, deel je onbewust dezelfde taalgeschiedenis!