Nederlandse webwinkels achter merchandise die wordt gebruikt bij azc-protesten, promoten vaak ook veel extremere denkbeelden en producten, blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur. Wie bijvoorbeeld zoekt naar een rood-wit-blauwe vlag of een ‘anti-azc’-sticker, komt bij veel webwinkels ook ‘remigratie’-stickers tegen. Deze term(opent in nieuw venster) is een eufemisme voor het deporteren van mensen met een migratieachtergrond.
De webshops zijn ook actief op sociale media. De drie shops met de meeste volgers herplaatsen bijvoorbeeld video’s over remigratie, neonazi’s en geweld bij protesten in binnen- en buitenland.
Volgens criminologe Elanie Rodermond van de Vrije Universiteit spelen de verkopers daarmee een belangrijke rol in het normaliseren van extreme denkbeelden. “Als zulke ideeën mainstream worden, wordt de drempel lager om deze te uiten en voor sommigen ook om ze verder te verspreiden.”
Als je zoekt naar ‘anti-azc’-merchandise of een Nederlandse vlag komen zeven webshops naar boven. Nieuwsuur onderzocht deze sites en benaderde de eigenaren. Zij zijn allemaal man. Vier webshops bestaan pas sinds eind vorig jaar.
Een populaire webshop is Operatiehijsdevlag. Eigenaar Bo Schurink zegt dat hij is gestart “uit liefde voor Nederland”. Hij zegt al tienduizenden stickers te hebben verkocht. “We verkopen de ‘Trots op Nederland’-sticker heel veel. Ik vind dat dat vaker uitgesproken mag worden.”
Zijn webshop verkoopt, net als de meeste andere, ook de oranje-wit-blauwe prinsenvlag. Die vlag stamt uit de tijd van de Tachtigjarige Oorlog en de VOC, maar werd later gebruikt door de NSB. De prinsenvlag is nu een veelgebruikt symbool(opent in nieuw venster) door extreemrechtse groepen.
De webshop Inheems Europees van de voor racisme veroordeelde Jan van de K. verkoopt stickers met ‘White Lives Matter’ en de tekst ‘Maak blanke kindjes’. Van de K. zegt hierover: “Ten eerste zijn blanke kindjes gewoon hartstikke leuk.”
Ook schrijft hij: “Wij krimpen als bevolking. Wij vinden dit een gevaarlijke trend, vooral omdat het establishment dit als een kans ziet om ‘het gat op te vullen’ met niet-blanken. Verder vinden we rassenmenging een serieus probleem omdat ons volk er langzaam van verdwijnt.”
Volgens onderzoeker Rodermond is dit het narratief van rechtsextremistische groepen. “Als je dit onder het mom van merchandise verkoopt en zegt ‘we moeten ons witte Nederland weer terugkrijgen’, dan kan je zeggen: daar is niks mis mee, maar ik denk dat het wel degelijk een vorm is van rechtsextremisme.”
Drie grote webshops delen ook video’s van anderen op hun kanalen. Het account van HeelHollandPlaktt herplaatst(opent in nieuw venster) bijvoorbeeld aan 13,7 duizend volgers een bericht over de onlangs gehouden ‘remigratietop’ in Porto waar uiterst rechtse politici en activisten spraken.
Operatiehijsdevlag plaatst vooral filmpjes over het ophangen van vlaggen, maar herplaatst(opent in nieuw venster) op Instagram ook een video(opent in nieuw venster) van Ongehoord Nederland over de brand bij de azc-locatie in Loosdrecht. Op de video is vuurwerk te horen en het gejoel van demonstranten.
Op de vraag waarom hij dit bericht deelt, zegt eigenaar Schurink: “Ik snap natuurlijk dat dit een verkeerde indruk kan geven aan mensen. Alleen ik denk dat ieder normaal denkend mens het niet goedkeurt om een huis in de fik te steken waar mensen binnen zitten, ongeacht afkomst, kleur, gewicht, hoogte, grootte.”
Operatiehijsdevlag deelde ook een promotievideo van Patriot Front, een Amerikaanse white supremacy-groep. Op de video zijn marcherende leden met witte bivakmutsen te zien. Schurink zegt de video in een opwelling te hebben geplaatst. “Ik zie dat voorbijkomen en denk bij mezelf: ‘Ja, het straalt wel iets uit’. Maar het is zeker niet wat ik wil uitstralen. Ik heb hier geen bedoeling mee.”
Het Instagram-account van webshop Defend-Holland, met ruim twintigduizend volgers, herplaatste(opent in nieuw venster) onder andere een promotievideo van de NNB, een Nederlandse neonazigroep. De video eindigt met een link naar een openbare Telegramgroep van NNB waarin wordt opgeroepen om je aan te melden.
Rodermond: “Hier zie je: deze winkeltjes staan niet op zichzelf. Mensen beginnen op een openbaar platform en worden doorgesluisd naar de besloten platforms. En we weten dat daar veel heftigere content wordt gedeeld.”
Ook inlichtingendienst AIVD waarschuwt in opeenvolgende jaarverslagen voor de normalisering van een “rechts-extremistisch geluid”. Volgens de AIVD proberen personen en groepen die denkbeelden breed geaccepteerd te krijgen. “Daarbij presenteren ze hun gedachtegoed veelal in een mildere vorm om zo acceptabeler over te komen, terwijl ze achter de schermen het rechts-extremistische doel van een ‘blanke etnostaat’ nastreven”, schrijft de AIVD.
Onderzoeksverantwoording
We zochten via Google en op sociale media naar merchandise die te zien is bij azc-protesten. Zeven webwinkels zijn het meest prominent aanwezig in zoekresultaten en via eigen profielen op sociale media.
Het gaat om Operatiehijsdevlag, Defend-Holland, Heelhollandplaktt, Hooliganstickers, Rechtseplakkers, Voorpost en Inheems Europees. We hebben deze webwinkels vragen gestuurd over hun beweegredenen en hun producten.
Vier van die webwinkels, Operatiehijsdevlag, Defend-Holland, Heelhollandplaktt en Hooliganstickers, zijn opgericht in het najaar van 2025, na de rellen op het Malieveld. Twee webwinkels, Rechtseplakkers en Inheems Europees, bestaan sinds eind 2024. Ook het extreemrechtse Voorpost verkoopt stickers, deze organisatie bestaat al langer.
Alleen van webwinkel Heelhollandplaktt hebben we de eigenaar niet kunnen achterhalen. De webwinkel beantwoordt geen vragen. Opmerkelijk is wel dat een rechts-radicale influencer met de artiestennaam Convex Kafka(opent in nieuw venster) de webwinkel actief promoot. Hij stuurde al ruim dertig keer een bericht hierover aan zijn tienduizenden volgers.
In zes webshops worden naast anti-azc-stickers ook producten verkocht die extremere denkbeelden promoten. Bijvoorbeeld producten met de prinsenvlag of de term remigratie. Alleen Hooliganstickers verkoopt zulke producten niet.
Via sociale media verspreiden vijf webwinkels, naast reclame voor hun producten, ook andere content met extremere denkbeelden. Bij Hooliganstickers en Rechtseplakkers vonden we dit soort video’s of reposts niet.
Bron: https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2617403-webwinkels-met-anti-azc-producten-promoten-ook-extremer-materiaal