Uit een nieuwe peiling blijkt dat 40 procent van de jongvolwassenen rookt of vapet. Sociale media spelen hierin een belangrijke rol. „Heb je de kinderen, dan heb je klanten voor het leven.”

Het zou in theorie in 2040 een feit moeten zijn. Dat geen enkele jongere dan nog rookt of vapet, en dat nog maar 5 procent van de volwassenen dat doet. Doelstellingen die zijn vastgelegd in het Nationaal Preventieakkoord.

Maar de weg ernaartoe, zo blijkt uit onderzoek van Independer onder tweeduizend Nederlanders, is nog oneindig lang. De peiling laat zien dat een nieuwe generatie jongvolwassenen (18-29 jaar) er lustig op los walmt. Deze jongvolwassenen roken het meest van iedereen.

Daarna stoppen steeds meer mensen, maar ook van de dertigplussers rookt of vapet nog 30 procent.

Van de generaties daarboven daalt dat naar 17 procent onder 45-plussers en 10 procent onder 60-plussers.

‘Schokkend’, vindt kinderlongarts Noor Rikkers van Artsen slaan Alarm deze cijfers. „We weten namelijk dat vóór deze groep nog een jongere groep zit die al vapet.

En we weten dat als je eenmaal gaat vapen, je een drie keer grotere kans hebt dat je gaat roken. 70 procent van jongeren die elke maand een keer vapete, rookte ook een sigaret.”

Vooral de opkomst van het vapen zorgt voor deze opleving, zo lieten eerdere cijfers ook al zien. „Het pakt steeds jongere kinderen. En dat zijn jonge kinderen met een kwetsbaar jong brein. Zij vapen soms dag en nacht door.”

Zeker de smartvapes met een spelletje zijn haar een gruwel. „Dan is het: ‘Neem een pufje om naar het volgende level te komen.’ Het is gewoon een businessmodel, kinderen zijn gevoeliger voor verslaving omdat ze wel hun impuls volgen, maar de rem erop nog niet werkt. Dus heb je de kinderen, dan heb je klanten voor het leven.”

In de praktijk zien kinderlongartsen de dramatische, zichtbare gevolgen. Kinderen die bijvoorbeeld met een klaplong in het ziekenhuis worden opgenomen. Maar vapen zorgt ook voor concentratieverlies en depressies.

Daarnaast zien artsen keelpijn, buikpijn en kinderen met ontwenningsverschijnselen, die vanwege hun leeftijd niet altijd even snel worden herkend.

Rikkers is dan ook voor een zeer rigoureuze oplossing: een verbod op alle producten die nicotine bevatten – voor iedereen. „Het kenmerk is dat in al deze producten nicotine zit. Dus een verbod zou de strijd tegen vapes vergemakkelijken.”

Uit de peiling van Independer blijken sociale media een belangrijke rol te spelen in het rook- of vapegedrag. Zo’n driekwart van de jongvolwassenen ziet filmpjes van rokende of vapende mensen. Een derde van deze groep zegt hierdoor in de verleiding te komen zelf te gaan roken.

Opvallend is dat ruim een kwart van de rokers die dit soort video’s bekijkt, zegt dat ze sigaretten en vapes aanschaft via sociale media. De verkoop van rookwaren via een webshop, chat of socialemediaplatform is sinds 1 juli 2023 verboden.

Rikkers: „In 2023 hebben we via onze Artsen slaan alarm-actie op TikTok influencers gevraagd om hun vapevideo’s offline te halen ter bescherming van hun volgers. De helft heeft hieraan gehoor gegeven. Maar deze cijfers laten zien dat het gewoon doorgaat.”

Inmiddels loopt er op Europees niveau een onderzoek tegen sociaalmediaplatform Snapchat, dat onder jongeren populair is. Dat startte na een handhavingsverzoek van onder meer stichting Rookpreventie Jeugd.

Zo’n 1300 artsen geven gastlessen op scholen om jongeren uit te leggen wat vapen met je doet. Ook protesteerden artsen deze zomer nog in Hoog Catharijne tegen een reclamecampagne van producent Philip Morris. „Anders dan we bij de sigaret hebben gedaan, zie je nu dat artsen enorm in de frontlinie staan in de strijd tegen het vapen en zo kinderen te beschermen.”

Bron: https://www.bd.nl/binnenland/40-procent-van-jongvolwassenen-rookt-of-vapet-rookvrije-generatie-verder-weg-dan-ooit~a0984a0f/

De Spaanse regering wil roken op terrassen van cafés en restaurants verbieden. Ook moeten e-sigaretten en andere rook- en dampproducten straks aan dezelfde regels worden onderworpen als gewone sigaretten.

Het wetsvoorstel werd vandaag gepresenteerd door minister van Volksgezondheid Mónica García. Het voorstel moet nog langs het parlement, waar de regering op zoek moet naar voldoende steun. De grootste oppositiepartij wil het plan alleen steunen als er aparte rookzones komen en de maatregel de horeca niet te veel schaadt.

Het rookverbod moet ook gaan gelden op andere openbare plekken, zoals sportaccommodaties, universiteiten, openbare zwembaden en evenementenlocaties. Ook in voertuigen die zakelijk worden gebruikt mag dan niet meer worden gerookt. Daarnaast mag er niet meer worden gerookt binnen 15 meter van de ingang van bijvoorbeeld scholen, zorginstellingen en speeltuinen.

Onder de nieuwe regels vallen ook nicotinezakjes (zakjes met nicotine die onder de lip worden geplaatst), waterpijpen en tabaksproducten die worden verhit.

Volgens de Spaanse minister overlijden jaarlijks ongeveer 50.000 mensen in Spanje aan de gevolgen van roken. Ook zou ongeveer 30 procent van alle gevallen van kanker samenhangen met tabaksgebruik. Tijdens de coronapandemie gold in Spanje al een rookverbod op terrassen, maar dat werd later ingetrokken.

De Spaanse horecabranche is tegen de nieuwe plannen en vreest dat rokers daardoor vaker binnenshuis zullen gaan roken, waardoor anderen juist meer worden blootgesteld aan tabaksrook.

Bron: https://nos.nl/artikel/2623911-spanje-wil-roken-op-terrassen-verbieden-en-regels-voor-vapes-aanscherpen

Nergens ter wereld ligt het tabaksgebruik onder tienermeisjes zo hoog als in Europa. De Europese Regio dreigt in 2030 wereldwijd nog steeds de grootste tabaksconsument ter wereld te zijn, bleek donderdag uit een analyse van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO).

De WHO heeft een nieuw rapport uitgebracht over rokers in de Europese Regio, een gebied van 53 landen Europa en Centraal-Azië. De organisatie spreekt van “bijzonder zorgwekkende” trends in tabaksgebruik onder vrouwen en jongeren.

Meer dan 40 procent van de volwassen vrouwelijke rokers in de wereld – 62 miljoen vrouwen – woont in de Europese regio. Meisjes van 13 tot 15 jaar uit dit gebied hebben zelfs het hoogste tabaksgebruik van alle meisjes wereldwijd.

Het is geen toeval dat deze cijfers zo hoog liggen bij de Europese jeugd, zegt Hans Kluge, WHO-directeur van regio Europa. Het is volgens hem het resultaat “van een bewuste strategie van de industrie om jongeren te benaderen met gearomatiseerde producten en geavanceerde marketing via sociale media”.

Kluge noemt landen als Nederland, België en Denemarken een voorbeeld in het bestrijden van deze trend. Deze landen reguleren nieuwe producten, verbieden aroma’s en leggen reclame van de tabaksindustrie aan banden. Kluge: “Alle landen in deze regio zouden hetzelfde moeten doen om toekomstige generaties te beschermen.”

De nieuwe coalitie meldde in januari dat deze de leeftijdsgrens voor tabak en vapes wil verhogen van 18 naar 21 jaar. Coalitiepartijen D66, VVD en CDA willen daarmee verder inzetten op een “rookvrije generatie”.

Bron: https://www.nu.nl/buitenland/6387594/nergens-roken-tienermeisjes-zo-veel-als-in-europa.html

Bijna 26.500 mensen hebben jaarlijks spoedeisende hulp nodig door de gevolgen van roken en vapen. Dat blijkt uit een onderzoek dat in november werd uitgevoerd op bijna alle spoedeisende hulpen in Nederland. De onderzoekers waarschuwen dat het aantal in werkelijkheid nog hoger kan liggen, omdat in de studie alleen medisch stabiele patiënten zijn meegenomen.

De ziekenhuizen wilden in kaart brengen hoeveel patiënten op de spoedeisende hulp (SEH) binnenkomen met acute medische klachten die komen door het gebruik van nicotineproducten.

21 procent van de patiënten op de SEH gebruikte een nicotineproduct. Het grootste deel van hen rookte sigaretten: 86 procent. Bijna 10 procent was gebruiker van vapes en 9 procent rookte sigaren. Nog eens 5 procent gebruikte shag of snus, een tabakszakje dat gebruikers onder de bovenlip stoppen om zo nicotine binnen te krijgen.

Bij mensen met longklachten was een derde van de patiënten gebruiker van nicotine, zegt Nicole Kraaijvanger. Zij is arts op de spoedeisende hulp van het Leids Universitair Medisch Centrum en initiatiefnemer van het onderzoek. Ze noemt het “schokkend” dat 17 procent van de kinderen (12- tot 18-jarigen) die zijn onderzocht een nicotineproduct gebruikte.

Bron: https://nos.nl/artikel/2600901-bijna-26-500-mensen-per-jaar-op-spoedeisende-hulp-door-roken-en-vapen

Nederlandse ziekenhuizen gaan vandaag in kaart brengen hoeveel patiënten in een dag op de spoedeisende hulp binnenkomen met acute medische klachten vanwege roken, vapen of het gebruiken van snus.

Volwassenen komen regelmatig naar de spoedeisende hulp met klachten die samenhangen met langdurig roken, zoals hartproblemen, beroertes en chronische bronchitis (COPD). Maar hoe groot de impact van nicotinegebruik op de acute zorg daadwerkelijk is, is nog nooit onderzocht.

Nicole Kraaijvanger, spoedeisendehulparts aan het Leids UMC en initiatiefnemer van dit landelijke onderzoek, stelt dat artsen al langer het gevoel hebben dat een toenemend aantal mensen acute hulp nodig heeft vanwege roken of vapen. “Dat willen wij nu eens zeker weten.”

Ook bestaan er grote zorgen over het vapegebruik onder jongeren. Volgens onderzoek van het Trimbos-instituut heeft een kwart van de leerlingen tussen 12 en 16 jaar wel eens een vape gebruikt. Vier procent doet dat dagelijks; een derde van hen rookt ook tabakssigaretten.

De nicotineconcentraties in vapes zijn hoog en verslavend, vooral door het gebruik van nicotinezouten die snel in de hersenen aankomen, zegt Esther Croes, epidemioloog van het Trimbos-instituut.

“Nicotine is extra slecht voor tieners, omdat het de hersenontwikkeling verstoort. Dat kan zorgen voor blijvende hersenschade en mentale problemen, denk aan angststoornissen, concentratieproblemen en depressies. Deze schade aan de hersenen is onherstelbaar.”

En anders dan bij sigaretten (waarbij het vaak jaren duurt voordat gebruikers ernstig ziek worden) kan dat bij kinderen die vapen meteen gebeuren. Bekende voorbeelden zijn acute longontstekingen, astma-aanvallen en klaplongen. “In enkele gevallen was het zo ernstig dat een opname op de intensive care nodig was”, aldus Kraaijvanger.

Mede daarom willen zowel de beroepsverenigingen van spoedeisendehulpartsen, kinderartsen, longartsen, het Trimbos-instituut als het preventieplatform Vapen#Jouwkeuze de feiten op een rij. De uitslagen van het onderzoek, die over een maand worden verwacht, moeten helpen met het verbeteren van beleid om roken en vapen te voorkomen.

Doel is ook betere zorg. Want hoe krijg je mensen na een bezoek aan de spoedeisende hulp bij zorgverleners die gebruikers kunnen helpen om te stoppen met roken? Zo krijgt iedereen die vandaag meedoet aan het onderzoek en rookt of vapet een doorverwijzing naar zorg aangeboden om te proberen met roken te stoppen.

Die hulp is cruciaal want stoppen heeft niets te maken met een gebrek aan wilskracht, zo benadrukt Kraaijvanger. “Een nicotineverslaving houdt mensen in zijn greep, soms zelfs als ze ernstig ziek worden.”

Volgens de arts blijkt uit de praktijk dat therapieën om te stoppen met roken wel degelijk succesvol kunnen zijn. Alleen moet je wel op weg worden geholpen.

“Het Trimbos-instituut heeft daarom voor artsen een methode ontwikkeld om patiënten via een kort advies, binnen één minuut, te informeren met daarna een verwijzing naar rookstopbegeleiding. Onderzoek laat zien dat dit de kans op succesvol stoppen met roken verdubbelt.”

Bron: https://nos.nl/artikel/2590271-artsen-willen-weten-hoeveel-rokers-en-vapers-in-een-dag-spoedzorg-nodig-hebben

De Malediven hebben zaterdag een rookverbod ingevoerd voor iedereen die op of na 1 januari 2007 is geboren. Het is het eerste land ter wereld waar zo’n generationeel rookverbod van kracht is.

De maatregel, die eerder dit jaar werd aangekondigd, is nu officieel van kracht na een overgangsperiode. Het verbod geldt voor alle vormen van tabak en moet “de volksgezondheid beschermen en een rookvrije generatie bevorderen”, schrijft de minister van Volksgezondheid in een verklaring.

Naast het verbod op tabak geldt ook een algeheel verbod op elektronische sigaretten en vapingproducten. Dit verbod geldt voor iedereen en omvat import, verkoop, distributie, bezit en gebruik. De maatregelen gelden ook voor buitenlandse toeristen. De eilandengroep staat bekend om zijn luxetoerisme.

De Malediven zijn het enige land ter wereld met een generatiegebonden rookverbod. Een soortgelijk verbod dat in het Verenigd Koninkrijk is voorgesteld, is nog in behandeling.

In Nieuw-Zeeland kondigde de regering van voormalig premier Jacinda Ardern in 2022 een verbod aan op de verkoop van tabak aan personen geboren na 2008. Maar haar opvolger Christopher Luxon draaide dit besluit terug voordat het van kracht was.

Bron: https://www.nu.nl/buitenland/6374494/malediven-voeren-als-eerste-land-ter-wereld-generationeel-rookverbod-in.html

Het vliegverkeer rond de luchthaven van de Litouwse hoofdstad Vilnius is gisteravond tijdelijk stilgelegd vanwege de aanwezigheid van tientallen heliumballonnen in het luchtruim. De ballonnen werden gebruikt om sigaretten uit buurland Belarus te smokkelen.

Het vliegveld van Vilnius ligt op zo’n dertig kilometer van de grens met Belarus. Volgens de autoriteiten worden de heliumballonnen doorgaans gebruikt voor weersvoorspellingen.

Vanwege de ballonnen werden vluchten naar andere luchthavens in Litouwen en Polen omgeleid. Rond 07.00 uur vanochtend werd het vliegverkeer hervat.

Enkele weken geleden lag het vliegverkeer rond Vilnius ook al stil vanwege soortgelijk incident. Toen liepen tientallen vluchten vertraging op en moesten duizenden mensen uren wachten op de luchthaven.

De laatste tijd is het vliegverkeer op meerdere Europese luchthavens verstoord. Onder meer in Kopenhagen, Oslo en in de Baltische staten werd het luchtruim gesloten vanwege de aanwezigheid van drones.

Nog altijd is niet bekend van wie die drones waren. Algemeen wordt aangenomen dat Rusland erachter zit. Het incident in Vilnius lijkt hier los van te staan.

Bron: https://nos.nl/artikel/2587332-vliegveld-vilnius-dicht-door-smokkelballonnen-met-illegale-sigaretten

In augustus zag je de aankondiging misschien al in het pompstation: ‘100 procent leeftijdscontrole bij de verkoop van tabak’. Die maatregel moet sinds 1 oktober helpen om agressie tegen medewerkers tegen te gaan. Maar in de praktijk zal niet iedereen zijn identiteitsbewijs hoeven laten zien.

Binnen de brandstoffenbranche zijn verschillende organisaties actief die niet allemaal even stellig zijn over het initiatief. BOVAG, een organisatie met enkele honderden tankstations in Nederland, doet wel mee. “Iedereen die sigaretten wil kopen, moet zijn ID laten zien”, zegt woordvoerder Paul de Waal tegen NU.nl. Hij benadrukt dat het niet gaat om een NIX-campagne, maar om een oproep. “Gelijke monniken, gelijke kappen.”

Eerder moest iedereen onder de 25 jaar zich al legitimeren om sigaretten te kopen. Nu hoopt De Waal dat iedereen dat doet “om gedoe te voorkomen”. De woordvoerder doelt op agressie tegen medewerkers. “Het gaat vaak om verbale agressie, maar ook fysieke agressie komt te vaak voor.” Zo worden mensen die beweren dat ze ouder dan 25 zijn, nog weleens boos als om hun ID wordt gevraagd.

Brancheorganisatie Nove, met meer dan tweeduizend tankstations, waarvan ongeveer de helft bemand is, staat ook achter het initiatief. Woordvoerder Erik de Vries herkent de agressie, vooral als jongeren op hun leeftijd worden gecontroleerd. “Daarom ondersteunen we dit initiatief juist. Ook als dat betekent dat je iemand van tachtig om zijn ID moet vragen”, zegt de Vries. “In veel landen gebeurt dat al zo.”

Andre Braakman van brancheorganisatie Drive, met ruim zeventienhonderd pompstations waarvan er elfhonderd bemand zijn, beaamt dat agressie veel voorkomt. Hij heeft geen exacte cijfers, maar “op een gemiddeld station in de Randstad denken we aan zo’n twee keer per week”.

Hoewel Braakman daarom zegt mee te doen aan het 100 procentverzoek, benadrukt hij dat mensen die duidelijk ouder zijn dan achttien jaar wat hem betreft juist geen ID hoeven te laten zien. De 58-jarige BBB-leider Caroline van der Plas overkwam dat wel, schreef ze onlangs op X. Ze kreeg geen sigaretten mee omdat ze geen ID bij zich had.

Braakman vindt dat overdreven. Alleen “bij twijfel geldt 100 procent controle”. “Onze handelswijze is conform de wet. Als wij niet onmiskenbaar kunnen vaststellen dat de koper ouder is dan achttien, vragen we om legitimatie.”

Dat is dus niet in lijn met waar de branchegenoten om vragen. Volgens De Waal van BOVAG is het immers wel de bedoeling dat ook mensen van tachtig voortaan hun ID laten zien aan de balie. “Het gaat om solidariteit naar onze medewerkers”, zegt De Waal. Volgens hem is dat het makkelijkst en wordt “gedoe” daarmee vermeden.

Als je sigaretten wil kopen bij de pomp, kun je aan de balie dus om je ID gevraagd worden ongeacht je leeftijd. Maar als je duidelijk ouder dan achttien bent, gebeurt dat waarschijnlijk niet 100 procent van de keren.

Bron: https://www.nu.nl/binnenland/6371611/ook-80-jarigen-kunnen-bij-pomp-om-id-worden-gevraagd-als-ze-sigaretten-halen.html

Een 47-jarige man heeft zich de woede van veel Fransen op de hals gehaald nadat hij maandagavond een sigaret aanstak met het herdenkingsvuur bij de Arc de Triomphe in Parijs. Op beelden is te zien hoe de man voor het herdenkingsvuur hurkt, zijn sigaret bij het vuur houdt en na het aansteken wegloopt.

Onder de beroemde Arc de Triomphe in Parijs bevindt zich het Graf van de Onbekende Soldaat. Daar liggen resten van een niet geïdentificeerde soldaat die sneuvelde in de Eerste Wereldoorlog. De eeuwige vlam is een eerbetoon aan omgekomen soldaten.

De actie leidt daarom tot ophef in Frankijk. De Franse minister van Veteranenzaken noemt het gebruik van de vlam “een belediging voor de gesneuvelden, de geschiedenis en ons land”.

Minister van Binnenlandse Zaken Retailleau meldt dat de dader inmiddels is gearresteerd en heeft bekend. Volgens de Franse krant Le Figaro gaat het om een 47-jarige man met de Marokkaanse nationaliteit die een tijdelijke verblijfsvergunning had. Die verblijfsvergunning wordt mogelijk ingetrokken.

Bron: https://nos.nl/artikel/2577762

De Nederlandse douane heeft vorig jaar ruim 217 miljoen illegale sigaretten onderschept. Dat is een grote stijging ten opzichte van 2023, toen er ongeveer 120 miljoen stuks in beslag werden genomen. De illegale sigaretten werden zowel aan de grens als in elders in het land onderschept.

Illegale sigaretten zijn al jaren populair in Nederland. Dat komt doordat prijzen voor legale sigaretten bijna nergens zo hoog zijn als in Nederland, zegt een inlichtingenofficier van de douane tegen de NOS. Een pakje met twintig sigaretten kost in Nederland zo’n 11 euro.

De vangst van vorig jaar is niet de grootste ooit. In 2021 werden er nog meer illegale sigaretten in beslag genomen: 227 miljoen. In 2020 ging het om 122 miljoen illegale sigaretten, in 2022 om 180 miljoen.

De illegale sigaretten komen op allerlei manieren het land binnen: via de lucht, zee en over de weg. Van de 217 miljoen onderschepte sigaretten kwamen er vorig jaar 123 miljoen in zeecontainers naar Nederland, aldus de douane.

Waarom er afgelopen jaar weer geen grote stijging was, weet de douane niet precies. Wel wordt er meer gecontroleerd op illegale sigaretten, stelt de douane. Dat gebeurt volgens de inlichtingenofficier niet alleen aan de grens. “Ook binnen Nederland worden illegale sigaretten geproduceerd. Er zijn vorig jaar twee illegale sigarettenfabrieken opgerold, waarvan er een in opbouw was.”

De douane voert ook op de weg controles uit. “We hebben vorig jaar ook busreizen gecontroleerd omdat we zagen dat mensen probeerden om goedkoop sigaretten uit het buitenland te halen.” Vanuit een ander EU-land mogen maximaal 800 sigaretten belastingvrij worden meegenomen.

Bron: https://nos.nl/artikel/2569685-douane-onderschepte-vorig-jaar-veel-meer-illegale-sigaretten-217-miljoen