De prominente Australische presentator Stan Grant legt voorlopig zijn werk neer. Hij werd overspoeld door hatelijke reacties nadat hij had uitgelegd hoe de kroning van koning Charles overkomt op Aboriginals als hijzelf. Wat bedoeld was als een lastige ontboezeming recht uit het hart, werd door critici gezeur op het verkeerde moment genoemd.
Grant was uitgenodigd voor het ABC-debatprogramma De kroning: een discussie over de monarchie in 2023, direct voorafgaand aan de ceremonie in Londen. Terwijl er beelden werden getoond van de laatste voorbereidingen rond de Westminster Abbey, sprak men in de studio over wat “een monarchie die worstelt met zijn erfenis en toekomst” betekent in het huidige Australië.
De 59-jarige Grant, die het gezaghebbende praatprogramma Q+A presenteert, was nu zelf een van de gasten, naast bijvoorbeeld een monarchist, een republikein en een hoogleraar constitutioneel recht. Koningsgezinde Australiërs hadden vooraf al onvrede uitgesproken dat er vooral kritische gasten uitgenodigd waren.
Australiëcorrespondent Meike Wijers:
“Het vertrek van Stan Grant komt hard aan bij de Australische publieke omroep ABC. Hij is een van de meest prominente Aboriginal journalisten in het land. Al jaren spreekt hij zich uit over het zwarte koloniale verleden van Australië. In een beroemde speech in 2016, die viraal ging, zei hij dat racisme aan de grondslag ligt van de ‘Australische droom’.
De Aboriginal bevolking wordt nog vaak achtergesteld en heeft te maken met (institutioneel) racisme. De inheemse bevolking leeft gemiddeld tien jaar korter, zelfmoord komt twee keer zo vaak voor en Aboriginals maken een onevenredig groot deel uit van de gevangenispopulatie.”
Gevraagd of de kroning voor hem ook symbool stond voor stabiliteit, continuïteit en traditie ontkende Grant. “De kroon drukt op ons als inheemse bevolking.”
“Australië heeft geprobeerd het inheemse erfgoed uit te wissen”, vervolgde hij. “Die kroon staat symbool voor invasie, diefstal van land en een uitroeiingsoorlog. De gevolgen daarvan werken nog altijd overduidelijk door.”
Grant vertelde over ervaringen van zijn eigen familie: hoe zijn opa had gevochten in de Tweede Wereldoorlog maar bij thuiskomst ondanks zijn uniform geweigerd werd in de trein en niet de kroeg in mocht om te drinken met zijn strijdmakkers. Vanwege het gebrek aan aandacht voor die verhalen sprak hij van een fantasie-Australië met een Disneyversie van de geschiedenis.
Hoewel sommigen het achteraf prikkelende opmerkingen noemden, laakten anderen de timing. Zijn kritiek paste niet goed bij de feestelijke sfeer, zei een commentator. “Wie heeft het bedacht om beelden van Londen te laten zien terwijl we de koninklijke familie onder uit de zak geven?”
Een conservatieve commentator meende dat ABC Grant tot “zeurkous nummer één” had benoemd. “Jammer dat zovelen alleen de negatieve kanten zien van de Britse expansie en de vele voordelen negeren die ze er elke dag van hebben.” Op sociale media ging het er nog hatelijker aan toe.
Grant zegt alleen de waarheid te hebben willen vertellen. “Harde waarheden. Maar waarheden zonder haat – juist uit liefde. Ja liefde. Liefde voor het Australië dat we nooit zijn geweest.”
“Australië is het enige Gemenebestland dat geen verdrag heeft met de inheemse bevolking, die onder deze kroon nog altijd het armst is en het meest opgesloten. We kunnen niet doen alsof Australië dit ontstegen is. We zijn het aan onszelf verplicht het beter te doen.”
Het spijt Grant dat zijn woorden verkeerd zijn gevallen, maar hij schrijft ook bitter te zijn dat niemand van ABC opstond tegen de golf aan kritiek. “Geen enkele leidinggevende heeft publiekelijk de leugens over mij tegengesproken. Ik hou daar geen individuen voor verantwoordelijk, dit is een systeemfout.”
Hij concludeert zelfs dat dit debat, juist in een jaar dat Australië zich in een referendum mag uitspreken over meer invloed voor Aboriginals, onmogelijk in de media kan worden gevoerd. “Elke discussie moet een attractie worden.”
“Ik neem even afstand omdat blijkt dat onze geschiedenis – onze harde waarheid – te groot, te fragiel en te waardevol is voor de media. Media zien alleen loopgraven, geen bruggen. Alleen maar politiek. Maar niet alles is politiek. Er blijven dingen heilig. Onze verhalen zijn heilig.”
Australiëcorrespondent Meike Wijers:
“Het is bekend dat Grant vaak racistisch commentaar kreeg, vooral op sociale media. Dat hij zich ook binnen de publieke omroep niet gesteund voelt, is pijnlijk voor de top van ABC. Al eerder had Grant zich beklaagd over het gebrek aan diversiteit bij de publieke omroep. De directie zal door zijn vertrek gedwongen worden bij zichzelf te rade gaan de komende periode.”
Bron: https://nos.nl/artikel/2475732-australische-presentator-weg-na-haatreacties-op-kroningscommentaar