Een dalai lama wordt aangewezen via reïncarnatie. Lama’s moeten eerst sterven, zodat de nieuwe incarnatie, vaak in een jong kind, geïdentificeerd kan worden. Zo werd de huidige dalai lama, de veertiende, als 2-jarige jongen gevonden toen zoekteams door verschillende windstreken van Tibet trokken.
Onder leiding van Tenzin Gyatso, zoals de veertiende dalai lama heet, moesten veel Tibetanen vluchten toen de Chinezen Tibet in 1959 bezetten. Sindsdien leeft een groot deel van de Tibetanen met hem in ballingschap in het Noord-Indiase Dharamsala en ziet de gang van zaken rond zijn opvolging er heel anders uit.
Controle krijgen over de meer dan 7 miljoen Tibetaanse boeddhisten is belangrijk voor China. Dat bleek al bij de opvolging van de op een na hoogste lama, de panchen lama, in 1989. China accepteerde de jongen die in bezet Tibet werd aangewezen niet en wees een eigen reïncarnatie aan. Van de eerste jongen en zijn familie is sinds 1995 niets meer vernomen.
In 2011 nam Tenzin Gyatso als politiek leider al afstand van het Tibetaanse volk. Bij zijn terugtreden zei hij dat hij een definitief besluit over zijn opvolging neemt als hij 90 is. Dat is op 6 juli, maar morgen al is er een speech aangekondigd waarin hij mogelijk meer duidelijkheid geeft.
Want dat er opties zijn, is binnen het boeddhisme een compleet nieuw begrip, juist omdat de opvolging van de dalai lama altijd via reïncarnatie gaat. Eén van de opties die al eens voorbij kwam, is dat er geen nieuwe dalai lama zal zijn, maar daar lijkt Gyatso de laatste jaren van terug te komen. “Hij gaat morgen officieel aankondigen dat er een vijftiende dalai lama komt en dat hij geboren zal worden in een vrije wereld”, denkt Jansen.
Een derde optie zou een overdracht van geest bij leven zijn. Ook dat is nog nooit eerder voorgekomen, maar het is geopperd om een mogelijk machtsvacuüm dat een zoektocht naar een nieuwe dalai lama tot gevolg kan hebben, te voorkomen. “Het kost minimaal negen maanden, want je moet een zwangerschap afwachten na de dood van de lama.” Volgens Jansen kan dat bewustzijn er zelfs voor kiezen om nog jaren te wachten met reïncarneren.
Bron: https://nos.nl/artikel/2573228-spanning-rond-videoboodschap-dalai-lama-over-mogelijke-opvolging