Steeds meer mannen die seks hebben met mannen en transgenders gebruiken harddrugs tijdens seksfeestjes. Het zogeheten chemseksgebruik is in opmars. Verslavingszorg IrisZorg trekt aan de bel: het aantal verslaafde mannen neemt snel toe. De vraag naar hulp is zo groot, dat de chemsex-poli haar zorg opschaalt. Het gebruik vindt vooral thuis plaats, maar ook bij de gaysauna zijn injectienaalden gevonden.
Bij chemseks gebruiken gaymannen of transpersonen harddrugs – ook wel chems – om langduriger of intenser seks te hebben. Het gaat om middelen als crystal meth (Tina), XTC en 3MMC. “Zo’n feest kan dagen doorgaan”, zegt deskundige Raymond Brugman van IrisZorg.
Op deze feesten wordt vaak ‘geslamd’: het injecteren van drugs direct in de aderen zodat het effect intenser is. “De combinatie van drugs, grensverleggende seks en spanning is zó extreem. Je raakt er razendsnel aan gewend en hebt steeds meer nodig om diezelfde kick te voelen”, legt Brugman uit.
Samen met collega Geke Nijsse zag hij de afgelopen maanden tientallen cliënten binnenkomen die er slecht aan toe waren. “We zien mannen met ontstekingen en open wonden, soms ernstig beschadigd. Maar vooral willen ze hun verhaal kwijt. Die veilige plek bieden wij.”
Het is pas april, maar IrisZorg ontving nu al de helft van het aantal aanmeldingen van heel vorig jaar. Bij de instelling is Arnhem bekend als hotspot waar de chemseks-feesten veel plaatsvinden.
Exacte cijfers zijn er niet, want veel mannen zoeken geen hulp. “Het is een bubbel waar je in opgeslokt raakt”, zegt Brugman. IrisZorg vermoedt dat ze slechts het topje van de ijsberg zien. “Het speelt zo onder de oppervlakte.”
De problematiek speelt landelijk, maar staat pas sinds een paar jaar op de radar. “Er zijn nog altijd maar twee gespecialiseerde (poli)klinieken, allebei in de Randstad”, aldus Brugman. IrisZorg werkte eerst alleen in de regio Arnhem-Nijmegen, maar breidt uit. “De nood in Oost-Nederland is hoog. Vanuit meerdere steden wordt gevraagd of we kunnen bijspringen.”
Ook lhbtiqa+ belangenorganisatie COC Midden-Gelderland slaat alarm. Angelo Harbeek worstelde zelf tien jaar met een verslaving, maar helpt nu anderen. “Op chemseks-feesten worden je persoonlijke grenzen verlegd. Het is heel kwetsbaar en soa’s verspreiden zich razendsnel.”
Harbeek ziet een bredere trend: “In de gay-community gebruikt één op de vier bij de eerste keer seks meteen drugs. Ook op gay-datingsapps zie je dat drugsgebruik de norm is geworden.”
Hoewel chemseks zich vooral thuis afspeelt, wordt door meerdere anonieme bronnen – onafhankelijk van elkaar – aan Omroep Gelderland gemeld dat het ook bij de gaysauna in Arnhem gebeurt. “Het gaat om de grootste gaysauna van Nederland, waar mensen terechtkunnen voor seksuele ontmoetingen. Daarbij zou openlijk drugs worden gebruikt.
De politie en gemeente laten weten geen uitspraken te willen doen ‘in verband met de herleidbaarheid’. Wel roepen zij op om dergelijke signalen te melden.
“Mensen komen soms al onder invloed binnen of gebruiken hier. Op twee toiletten hebben we inderdaad weleens injectienaalden gevonden. Daarom hebben we er blauwlicht geplaatst zodat mensen hun aderen niet meer kunnen vinden”, zegt eigenaar Arold Dingemans.
“Het is bij ons niet anders dan bij andere uitgaansgelegenheden. Mensen proberen stiekem van alles. Als we dat zien, spreken we ze aan. En als iemand van de kaart is, zorg ik dat hij niet alleen blijft tot hij weer aanspreekbaar is”, benadrukt Dingemans. “Maar als ondernemer kan ik heel weinig doen om het tegen te houden.”
Om aan de groeiende zorgvraag te voldoen, breidt IrisZorg haar team uit. “We doen alles om deze groep te ondersteunen, ook door preventie.” Het COC richt zich vooral op nazorg. “Na het afkicken sta je vaak alleen voor”, zegt Harbeek. De organisaties werken samen om de zorg voor deze groep verder uit te breiden.