In Alabama is een man geëxecuteerd met stikstofgas. Deze methode is omstreden: volgens sommigen is er sprake van ontoelaatbaar lijden bij de gevangene.

De geëxecuteerde man, Anthony Boyd (54) werd in 1993 veroordeeld voor hulp bij het levend verbranden van een man vanwege een drugsschuld van 200 dollar. Boyd gebruikte zijn laatste woorden om te zeggen dat hij onschuldig was en kritiek te uiten op het strafrechtsysteem.

“Ik heb niemand vermoord. Ik heb niet deelgenomen aan het vermoorden van iemand,” zei hij. “Er kan geen rechtvaardigheid zijn totdat we dit systeem veranderen”, vervolgde hij. Hij zei dat hij zijn liefde wilde betuigen aan degenen “die nog steeds vechten”, voordat hij afsloot met: “Let’s get it.”

Boyd zat sinds 1995 in de dodencel van Alabama. Hij was voorzitter van het zogenoemde Project Hope to Abolish the Death Penalty, een anti-doodstrafgroep die is opgericht door mannen die ter dood veroordeeld waren.

Alabama begon vorig jaar met het gebruik van stikstofgas voor sommige executies. Hierbij wordt een gasmasker over het gezicht van de gevangene geklemd en zuiver stikstofgas toegediend, waardoor de persoon sterft door zuurstofgebrek. De gevangene moet daardoor snel buiten bewustzijn raken en sterven binnen enkele minuten. De methode is nu acht keer toegepast: zeven keer in Alabama en één keer in Louisiana.

De nieuwe executiemethode werd geïntroduceerd omdat medicijnfabrikanten niet willen dat hun middelen worden gebruikt voor dodelijke injecties. Ook speelt mee dat er gevallen zijn geweest waarbij de dodelijke injectie verkeerd werd toegediend, wat resulteerde in verlengd lijden voor de veroordeelden.

Nadat het gas werd toegediend, was om 17.57 uur te zien hoe Boyd zijn vuist balde, zijn hoofd lichtjes van de brancard tilde en begon te trillen, meldt persbureau AP. Vervolgens tilde hij zijn benen een paar centimeter van de brancard. Vier minuten daarna stopten die bewegingen en begon hij te hijgen, wat minstens 15 minuten duurde voordat hij stil werd. Het gordijn van de executiekamer werd om 18:27 uur dichtgedaan. Volgens de gevangenisdirecteur gaat het gordijn dicht en wordt het gas uitgezet als vijf minuten daarvoor is aangegeven dat een gevangene geen hartslag meer heeft.

De staat en Boyds geestelijk begeleider gaven tegenstrijdige verklaringen over wat er in de executiekamer gebeurde. John Hamm, de commissaris van het gevangeniswezen in Alabama, zei dat de executie weliswaar langer duurde dan voorgaande executies, maar dat het “slechts een paar minuten langer duurde dan sommige anderen.” Daarnaast zei hij dat de bewegingen van Boyd tijdens de executie “onbewust” waren.

Dominee Jeff Hood stond Boyd bij toen hij stierf. Hij was ook aanwezig bij de eerste executie met stikstofgas. “Dit is de ergste tot nu toe”, zei Hood. “Ik vind ze absoluut incompetent als het gaat om het uitvoeren van deze executies.” Hood zei dat hij geloofde dat Boyd “volgens mij minstens 16 minuten lang een zekere mate van bewustzijn had.”

Boyds advocaten hadden een federale rechter gevraagd de executie te staken om de methode grondiger te kunnen onderzoeken. Die wees het verzoek af. Ze achtte het onwaarschijnlijk dat Boyd gelijk zou krijgen dat de methode ongrondwettelijk wreed is. AP meldt dat het Amerikaanse Hooggerechtshof op de dag van de executie ook Boyds verzoek had afgewezen om de executie uit te stellen en hem in plaats daarvan door een vuurpeloton te laten sterven.

Bron: https://nos.nl/artikel/2587622-opnieuw-executie-in-alabama-met-stikstof-dit-is-de-ergste-tot-nu-toe

Zeker negentien minuten duurde de doodstrijd voor Anthony Boyd. De 54-jarige man, veroordeeld voor hulp bij een moord in 1993, werd gisteren in Alabama geëxecuteerd met stikstof via een masker. Over deze en andere executiemethoden is, los van de vraag of je voor of tegen de doodstraf bent, al jaren discussie in de VS, met name vanwege de gruwelijke uitwassen.

Allereerst: de Amerikaanse Bill of Rights verbiedt sinds 1789 ‘wrede en ongebruikelijke straffen’. Die regel wordt door Amerikaanse staten heel verschillend uitgelegd. In de meeste staten is de doodstraf afgeschaft of opgeschort, maar in tien staten vinden nog steeds executies plaats. De methodes die daarvoor worden gebruikt verschillen en soms kan de veroordeelde kiezen.

Joop Bouma, journalist en schrijver van het boek De Dood als Straf wijst erop dat de zoektocht naar een ‘humane’ manier om de doodstraf uit te voeren een lange geschiedenis kent. Die begint in de 19e eeuw, als politici af willen van het het vuurpeloton en het lynchen. “Met de komst van elektriciteit kwam ook de elektrische stoel, en die deed het aanvankelijk volgens velen best goed. Al waren er ook gevallen waarbij de hendel telkens opnieuw moest worden overgehaald voordat de veroordeelde uiteindelijk stierf.”

In de 20e eeuw werd daarnaast in verschillende staten de gaskamer geïntroduceerd. De executies verliepen soms zo traag en huiveringwekkend dat de kijkkamer werd ontruimd. Een gevangenismedewerker in Arizona dreigde na een bijzonder akelige executie in 1992 met ontslag als de gaskamer nog langer zou worden gebruikt.

Intussen had in de jaren 80 de dodelijke injectie zijn intrede gedaan. “Dat leek een tijd lang een prachtig middel voor wie een humanere doodstraf wilde, het liep aanvankelijk als een trein”, zegt Bouma. “Het is in theorie ook beter: de veroordeelde wordt eerst buiten bewustzijn gebracht en daarna volgt een middel dat een hartstilstand veroorzaakt.”

Maar ook met de injecties ging het mis. Soms was er twijfel over de verdoving en in enkele gevallen duurde het soms uren voordat de terdoodveroordeelde overleed. Farmaceutische bedrijven vonden het na enkele gruwelijke executies ook in toenemende mate onethisch dat hun producten daarvoor werden gebruikt.

“Er ontstond een crisis doordat er amper nog chemische stoffen voor dodelijke injecties beschikbaar waren. Ze konden alleen nog hun voorraad opmaken. Dat leidde tijdelijk tot minder executies, en ook gingen staten op zoek naar alternatieve methoden.”

Een van die methoden is het stikstofmasker waarmee inmiddels acht veroordeelden zijn geëxecuteerd, onder wie Anthony Boyd, die volgens de geestelijk verzorger die hem bijstond vier minuten bewoog en trilde, en daarna nog 15 minuten naar adem hapte voordat het stil werd. Voorstanders van de methode beweren dat Boyds bewegingen onbewust waren. Bouma betwijfelt dat. “Het is gewoon martelen”, vindt Bouma. “En daarnaast is er het risico dat het masker niet goed afsluit.”

Daarmee lijkt de methode niet ‘humaner’ dan de guillotine of het vuurpeloton.

Het vuurpeloton is in sommige staten nooit helemaal weggeweest (soms kunnen veroordeelden ervoor kiezen), en in Idaho heeft deze manier van executeren weer de voorkeur. Maar veel staten schrikken terug voor deze methode. “Omdat er bloed aan te pas komt”, vermoedt Bouma. “Dat willen mensen niet zien. Ze hebben liever een soort medische setting.”

Bouma sprak als journalist door de jaren heen meerdere terdoodveroordeelden en familie van hun slachtoffers. Een van die veroordeelden, Bryan Jennings, zit in Florida al 45 jaar in de dodencel en wordt vrijwel zeker over twee weken geëxecuteerd. Een keuze over hoe dat gebeurt heeft hij niet, het wordt de dodelijke injectie.

Volgens Bouma bestaat er geen ‘humane’ manier om mensen ter dood te brengen. “In mijn optiek is de doodstraf barbaars en zijn de methoden dat ook. Ze hebben allemaal risico’s. De enige humane oplossing is stoppen met de doodstraf, zoals de meeste beschaafde landen hebben gedaan.”

Bron: https://nos.nl/artikel/2587731-doodstraf-in-de-vs-een-humane-methode-bestaat-niet