Een zware explosie heeft de brug tussen Rusland en de Krim beschadigd. Voor Poetin is dat een symbolische én een tactische tegenslag van formaat.
Een grote explosie heeft zaterdagochtend vroeg een deel van de Krim-brug verwoest, en daarmee een van president Poetins belangrijkste paradepaardjes. De 19 kilometer lange brug, de langste van Europa, verbindt de in 2014 geannexeerde Krim met het Russische vasteland over de Straat van Kertsj. In Oekraïne wordt de aanslag op de Krim-brug gevierd als een grote symbolische overwinning.
Op beelden op sociale media is te zien hoe de explosie een vuurzee en een zwarte rookkolom over de tweebaans autoweg en de naastgelegen spoorbrug jaagt. Zeven wagons van een trein met brandstof die over de brug richting de Krim reed, zouden hierdoor in brand zijn gevlogen. Het vuur is inmiddels geblust.
Op door omstanders gemaakte videobeelden is te zien hoe een deel van de autoweg is weggeslagen en in de zee is gezakt. Op het moment van de explosie, 06.00 uur lokale tijd, was er nog weinig verkeer op de brug. Volgens de Russische autoriteiten zijn er drie doden gevallen.
Sergej Aksjonov, het door Rusland aangestelde hoofd van de Krim, bevestigde dat twee pilaren onder de brug het hebben begeven, maar volgens de Russische staatsmedia is de constructie van de brug zelf niet dusdanig beschadigd dat de brug kan instorten. De lokale autoriteiten lieten weten een veerverbinding in te stellen en spraken van voldoende brandstof- en voedselvoorraden op het schiereiland.
Over de precieze oorzaak van de explosie en óf het een Oekraïense aanslag betreft, wordt druk gespeculeerd. Volgens Rusland is de explosie veroorzaakt door een ‘autobom’, zo luidt een verklaring van het nationale antiterrorismecomité van Rusland. De bom zou in een vrachtwagen zijn verborgen. De Russische president Poetin liet nog in de ochtend een speciale commissie in het leven roepen om de oorzaak te onderzoeken, zo liet Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov weten. De commissie bestaat uit verschillende Russische ministers en regeringsorganen en de hoofden van de Krim en de regio Krasnodar.
De Russische staatskrant Rossijskaja Gazeta meldde op basis van een anonieme bron uit de wetshandhaving dat de kracht van de explosie enkele tonnen TNT zou bedragen. „Het is nog niet bekend of de vrachtwagen op afstand tot ontploffing werd gebracht, of dat er sprake is van een zelfmoordaanslag”, aldus de krant. Daarnaast is het volgens de krant onduidelijk hoe een met explosieven geladen vrachtwagen „door de ultramoderne inspectiesystemen heeft kunnen komen, die niet alleen reageren op explosieven, maar zelfs op de sporen ervan.”
Hoewel de Oekraïense regering nog niet direct de verantwoordelijkheid heeft opgeëist, klonken in Kiev triomfantelijke geluiden. „Sick burn”, zo luidde de tekst die verscheen op het officiële Twitter-account van de Oekraïense regering. „Alles dat illegaal is, moet worden vernietigd, alles wat gestolen is, moet aan Oekraïne worden teruggegeven, alles wat Rusland bezet heeft, moet worden bevrijd”, schreef Zelensky’s adviseur Michailo Podoljak op Twitter. Het Oekraïense ministerie van Defensie legde de link met het Russische oorlogsschip ‘Moskva’, dat in april door Oekraïne tot zinken werd gebracht op de Zwarte Zee. Maria Zacharova, woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, noemt de ludieke berichten een „teken van de terroristische aard van het regime in Kiev”.
De imposante Krim-brug geldt als paradepaardje van president Poetin en symbool van de door Poetin gedroomde Russische ‘wederopstanding’ als politieke grootmacht. De brug, die de Russische schatkist zo’n 3 miljard euro heeft gekost en in mei 2018 werd geopend, is niet alleen cruciaal voor de levensvatbaarheid van het 2,4 miljoen inwoners tellende schiereiland als onderdeel van Rusland, maar ook voor de bevoorrading van de Russische troepen in Oekraïne en voor de marine, die vanuit de haven van Sebastopol de Zwarte Zee en de Zee van Azov controleert. De geplande Russische inval in Oekraïne begon vorig jaar met een militaire opbouw van de Krim.
Juist die cruciale betekenis maakt de brug al maanden tot een van Ruslands meest kwetsbare en voor Oekraïne strategisch meest interessante doelwitten. Rusland hield de afgelopen maanden vol dat de brug veilig is, ondanks de gevechten op het Oekraïense vasteland en explosies van militaire installaties op het schiereiland. De grote vraag is dan ook hoe president Poetin, die juist op vrijdag zijn 70ste verjaardag vierde, zal reageren op de pijnlijkste nederlaag sinds het begin van zijn ‘speciale operatie’ in Oekraïne. Eerder lieten Russische functionarissen weten dat een aanslag op de brug vreselijke repercussies zou inluiden.
Hoe groot de impact van de verwoesting is voor het verdere verloop van de strijd in Oekraïne, moet blijken. Vaststaat dat het (tijdelijk) uitschakelen van de brug voor het Oekraïense leger de volgende strategische en morele opsteker is in een reeks triomfen op het slagveld. Momenteel wordt hevig gevochten rond de zeer strategische regio Cherson, een van de vier Oekraïense regio’s die onlangs door Poetin werden geannexeerd.
Rusland zal de komende tijd meer moeite hebben om de troepen in het zuiden te bevoorraden, zeker nu de steeds langere bevoorradingslijnen in de Donbas door de Oekraïense opmars met de dag kwetsbaarder worden. Daarnaast zal de vermeende aanslag de groeiende onvrede over het desastreuze verloop van Poetins ‘militaire operatie’ en het functioneren van zijn Defensieminister Sergej Sjoigoe nog verder aanwakkeren.
Russische staatsmedia besteden veel aandacht aan de explosie, maar proberen paniek te voorkomen. Nieuwssite Meduza stelt dat zij instructies zouden hebben ontvangen van het Kremlin om aan het publiek te benadrukken dat de brug niet is „vernietigd”, maar slechts „beschadigd” en de reparatiewerkzaamheden reeds in gang zijn gezet. De Krim trekt als populaire vakantiebestemming jaarlijks miljoenen Russische toeristen. De gouverneur van de regio liet zaterdag weten dat brandstof en benzine op de Krim op rantsoen gaan.
Bron: https://www.nrc.nl/nieuws/2022/10/08/aanslag-op-krimbrug-is-klap-voor-poetin-en-opsteker-voor-oekraine-a4144546